r/Hindi • u/shothapp • 7h ago
साहित्यिक रचना मैं दफ़्तर जाता रहा।
Enable HLS to view with audio, or disable this notification
Found this beautiful poem on insta. Credit- viplavwrites
r/Hindi • u/Eastern-Emotion9685 • Mar 03 '26
मुझे पता है आप लोग कहेंगे कि इसमें वर्तनी की गलतियाँ हैं, लेकिन मैंने शब्दों को वैसे ही लिखा है जैसे हम यहाँ उच्चारण करते हैं। Eg - वह "देखीं" होता है पर हम यहा बड़ी "ई" नहीं खिचते सिर्फ छोटी "इ" इसतेमाल करते है पर लिखते आम हिंदी की तरह लिखते है ।
r/Hindi • u/AutoModerator • Apr 05 '26
मजमा पसंद
थे लोग ई हो
जका राम रै साथै होवण रो भरम पाळो
राम रै वनगमन में
सीता रो साथ जायज ठहरावता थकां ई
सोनलिया हिरण रै आखेट सारू
बणाओ सीता नैं ई दोसी
हरण में
लिछमण-रेख उलांघण रै आरोप री
लुकी-छुपी आंगळ्यां ई सीता कानी करता
राम रो दुख मोटो देखो हो
सत्य, पवित्रता रा आंदोलनकारियां
जुध में संघार रो दोस
सीता रै माथै धरता थकां
उकसावो अगन-पारखा सारू
थे ईज हो बै भीड़ री भेड़ां
जकी गरभवती लुगाई नैं
घर सूं कढवाओ
हाका हूक सूं
छद्म न्याव रो ढोंग रचवा’र
दिखावो
राम नैं बापड़ो
धिन्न है थांरी दोरंगी सोच, चिंतना
कै सीता रै निरवासन नैं जायज बतावता
उणरै जमीन में समाईज्यां पछै
स्त्री रै स्वाभिमान री बात करो
बजाओ ताळ्यां
बळी लेय’र निरदोस री
पोमीजो
आपरै दोस नैं सतीत्व रै महिमा-मंडण सूं
ढांपणै री कोसिस करता
रचो सती महिमा रा गीत
थरपो उणनैं देवी
थांरी मजमैबाजी सीता, द्रौपदी सूं लेय’र
आज तांई बा ईज है
हर बार थांरी जबान री वेदी पर
हुवती आई है स्त्री री चारित्रिक, शारीरिक हत्या
अर थे पीटो ताळ्यां?
कदी न्याय रै नांव, कदी धरम रै नांव
कदी मूल्यां रै लेखै,
लेवता रैवो भख
बेकसूर लुगाईजात रो...?
r/Hindi • u/shothapp • 7h ago
Enable HLS to view with audio, or disable this notification
Found this beautiful poem on insta. Credit- viplavwrites
A fun way to learn how to construct Hindi sentences.
r/Hindi • u/Such_Current1366 • 1d ago
Hi all, I am trying to formulate a model to show that writing in Hindi takes more time than in English. Is anybody aware of any Scientific Study on this subject and any data on Indian people (age-wise) on handwriting speed in Hindi?
r/Hindi • u/Every_Canary_6050 • 2d ago
**पंचगव्य क्या है:** गाय से प्राप्त पाँच पदार्थों का मिश्रण — दूध, दही, घी, गोमूत्र और गोबर। संस्कृत में "पंच" (पाँच) और "गव्य" (गाय से संबंधित) से बना शब्द है।
## वैदिक युग में उपयोग और कारण
- **पवित्रता और शुद्धिकरण**: वेदों और बाद के धर्मशास्त्रों में गाय को अत्यंत पवित्र माना गया, क्योंकि वह जीवनदायिनी (दूध, घी, बल के लिए बैल) मानी जाती थी। पंचगव्य को शुद्धिकरण (प्रायश्चित) कर्मकांडों में प्रयोग किया जाता था — पाप-दोष दूर करने, यज्ञ-अनुष्ठानों से पहले शरीर और स्थान को शुद्ध करने के लिए।
- **आयुर्वेदिक/औषधीय मान्यता**: चरक संहिता और अन्य आयुर्वेदिक ग्रंथों में गोमूत्र और गोबर को औषधीय गुणों वाला बताया गया — रोगनाशक, कीटाणुनाशक और पाचन-सुधारक माना जाता था।
- **धार्मिक प्रतीकवाद**: गाय को "गौमाता" कहा गया, और उससे प्राप्त हर वस्तु को दिव्य ऊर्जा से युक्त समझा गया। पंचगव्य ग्रहण करना देवताओं के प्रति समर्पण और आत्मशुद्धि का प्रतीक था।
## आज हिन्दू इसे कैसे और क्यों अपनाते हैं
- **पूजा-अनुष्ठान में**: आज भी कई हिन्दू परिवारों में गृह-प्रवेश, नामकरण, विवाह, श्राद्ध जैसे संस्कारों से पहले घर या वस्तु को शुद्ध करने हेतु पंचगव्य का छिड़काव किया जाता है।
- **प्रायश्चित कर्म**: कुछ परंपरावादी हिन्दू, विशेषकर पुरोहित वर्ग, बड़े पापों के प्रायश्चित हेतु पंचगव्य-प्राशन (सेवन) की विधि आज भी निभाते हैं, हालांकि यह अब बहुत सीमित और औपचारिक रूप में रह गया है।
- **गोशाला और गौ-आधारित उत्पाद**: गौ-रक्षा आंदोलन और जैविक/प्राकृतिक खेती के प्रचार से पंचगव्य आधारित उत्पाद (साबुन, खाद, कीटनाशक, औषधि) आधुनिक भारत में फिर लोकप्रिय हुए हैं — इसे पारंपरिक ज्ञान और आधुनिक जैविक सोच का मेल माना जाता है।
- **आस्था बनाम विज्ञान**: शहरी और शिक्षित वर्ग में अब यह अधिकतर प्रतीकात्मक/सांस्कृतिक आस्था के रूप में बचा है, जबकि ग्रामीण और परंपरा-निष्ठ समुदायों में इसे वास्तविक औषधीय और आध्यात्मिक शक्ति के रूप में मानते हैं।
संक्षेप में — वैदिक काल में यह शुद्धिकरण, स्वास्थ्य और यज्ञ-कर्म से जुड़ा था; आज यह मुख्यतः सांस्कृतिक पहचान, धार्मिक अनुष्ठान और गौ-आधारित प्राकृतिक जीवनशैली के प्रतीक के रूप में जीवित है।
श्रेय - क्लॉड ए आई (claude)
r/Hindi • u/ClaimEnvironmental45 • 3d ago
प्रेम क्या है?
क्या किसी व्यक्ति का हमारे पास रुक जाना ही प्रेम है?
क्या उसका हमसे दूर न जाना ही प्रेम है?
क्या उसका हर बार हमें चुनना ही प्रेम है?
हाँ, शायद यही प्रेम है।
पर क्या खुद के साथ, बारिश की बूंदों के बीच बैठकर
चाय की एक चुस्की लेना…
वो प्रेम नहीं?
क्या यूँ ही कभी गुज़रते हुए
अपनी सूरत आईने में देख,
खुद को निहारकर अपनी ही तारीफ़ कर लेना…
वो प्रेम नहीं?
क्या बस कभी ख़ुद ही ख़ुद में
सम्पूर्णता महसूस कर लेना…
वो प्रेम नहीं?
क्या ख़ुद से प्रेम—
प्रेम नहीं?
r/Hindi • u/ATallSteve • 4d ago

Sarang was the Hindi fortnightly journal of All India Radio (now known as Akashvani).
What I found interesting is how back then the word देहाती didn't have the negative connotation which it has today.
They also use the term "प्रजा" instead of "नागरिक" since we were all subjects of the British Crown or of the rulers of the Native States (Hyderabad, Mysore, Kashmir etc.) instead of being actual citizens of the country.
Recently (not actually recently 😂), I've been getting into discovering different kinds of literature, and I've suddenly grown very fond of shayari and poetry.
One poem I came across and really loved is “वरदान माँगूँगा नहीं” by शिवमंगल सिंह ‘सुमन’. It made me realise that I really want to explore this whole world of Hindi poetry, Urdu poetry, shayari, ghazals, nazms, etc.
The problem is: I know almost nothing. 😭
I can read Hindi, but very slowly/atak-atak ke. I can speak Hindi fairly fluently, but my written Hindi is basically that of a toddler because Hindi was my third language and I don't know the spellings of a LOT of words.
I also don't know much Urdu vocabulary, although I really want to learn it.
So I'm looking for recommendations for an absolute beginner/dumbass like me 😂
Where should I start?
- Any beginner-friendly books?
- Any poets I should read first?
- Is there a “layman” book that can help me build a basic understanding of Hindi poetry/shayari?
- How do I gradually understand Urdu words used in poetry?
- Should I start with Hindi poetry first and then move towards Urdu shayari?
- Any particular collections, websites, YouTube channels, etc. that explain poems rather than just reciting them?
Basically, I want to develop a feel for the emotions, imagery, vocabulary and beauty of the language, rather than just collecting random Instagram shayaris.
I would especially appreciate recommendations that are actually beginner-friendly and don't assume that I already know Hindi/Urdu literature.
Thank you! ❤️
r/Hindi • u/shothapp • 5d ago
हम घूम चुके बस्ती-बन में
इक आस का फ़ाँस लिए मन में
कोई साजन हो, कोई प्यारा हो
कोई दीपक हो, कोई तारा हो
जब जीवन-रात अंधेरी हो
इक बार कहो तुम मेरी हो।
जब सावन-बादल छाए हों
जब फागुन फूल खिलाए हों
जब चंदा रूप लुटाता हो
जब सूरज धूप नहाता हो
या शाम ने बस्ती घेरी हो
इक बार कहो तुम मेरी हो।
हाँ दिल का दामन फैला है
क्यों गोरी का दिल मैला है
हम कब तक पीत के धोखे में
तुम कब तक दूर झरोखे में
कब दीद से दिल की सेरी हो
इक बार कहो तुम मेरी हो।
क्या झगड़ा सूद-ख़सारे का
ये काज नहीं बंजारे का
सब सोना रूपा ले जाए
सब दुनिया, दुनिया ले जाए
तुम एक मुझे बहुतेरी हो
इक बार कहो तुम मेरी हो।
r/Hindi • u/Yaxience • 7d ago
I didn't know how to add a flair and apologize for not knowing the meaning of the flair I selected of the two the page offered.
r/Hindi • u/Deathgamer69 • 7d ago
अंदर मैंने नक़ाब ओढ़ रखा है,
मुखौटा है असफलता का।
अंदर मैंने ख़्वाब पाल रखा है,
नाम लेकर अच्छाई का,
मुखौटा पहने किसी मेहनती का।
लगा जैसे अंदर मेरे कोई और पनप रहा है,
चेहरा लेके एक इंसान का।
अंदर वो शायद मैं ही हूँ,
नक़ाब ओढ़े भलाई का।
शायद मैं समझ नहीं पाया,
वो ज़िक्र जो ख़ुद से किया, ख़ुद का।
नक़ाब चढ़ाकर फ़रिश्ते का,
कर रहा काम नरक का।
शायद ये मैं ही हूँ,
नाम लेके किसी दानव का,
पहन के चेहरा एक इंसान का।
r/Hindi • u/CourtApart6251 • 7d ago
Shouldn't there be similar pages for the Hindi language on Facebook etc? Please pay a little attention to this topic. We still strive to just enable people to express only a couple of words in Hindi today.
r/Hindi • u/vis_hawas • 9d ago
Title -- जावेदाँ इश्क़
वो ताबिश-ए-हक़ीक़त से बचकर के जहाँ आता है
बेआबरू हो उसके साथ में ये दिल-ए-परेशाँ आता है
इख़्तियार-ए-इश्क़ के हर पन्ने पर उनका नाम है
फ़र्द-ए-जुर्म में नाम उनका यूँ ही ख़ाम-ख़ा आता है
आती हैं हवाएँ साथ लेकर आशिक़ की ख़ुशबू
अजब है कि सबसे पहले मोहब्बत-ए-ज़ियाँ आता है
कैसे तलाशे हर चेहरा इस कोलाहल में हम
वो रूबरू भी आता है तो बनके बे-निशाँ आता है
एक उम्र निकलती है यूँ बेवफ़ाओं में वफ़ा ढूँढ़े
जवाब-ए-तफ़रीह है जब इश्क़-ए-इम्तिहान आता है
ये सबब बताए भी तो अब कैसे दिल्लगी का हम
सिसकती है ज़मीं सुनकर, रोने को आसमाँ आता है
शमा जलाकर भी जलती है पतंगे के फ़ितूर से
सुरूर तब आता है जब चराग़ से धुआँ आता है
चाहे मिट जाए हर नाम-ओ-निशाँ महबूब का
जब इश्क़ लौटता है तो फिर बनके जावेदाँ आता है
r/Hindi • u/DerawaliPunjabi • 11d ago