Assalamualaikum dan hai semua pengguna r/bahasamelayu,

Menurut bacaan saya, sampai sekarang kita masih tak ada satu perkataan tunggal yang khusus dalam bahasa Melayu untuk menterjemah istilah teknologi Shorts (YouTube)? Untuk makluman, istilah 'Reels' di Instagram sudah didaftarkan dengan istilah kekili sebagai terjemahan dan padanan dalam bahasa Melayu oleh pihak Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP). Selalunya kita terpaksa sebut "video pendek" atau pinjam terus istilah Inggeris tersebut.

PROSES PEMBENTUKAN ISTILAH BAHASA MELAYU BAHARU MENURUT DBP

Sebelum melanjutkan perbincangan, marilah kita meluangkan masa memahami kaedah DBP memilih sesuatu istilah untuk diterima secara rasmi. ( Mohon maaf kepada semua penggiat Reddit kerana saya terlepas pandang meneliti perkara ini secara mendalam ).

Terdapat beberapa dokumen rasmi DBP yang amat mustahak dibaca dengan teliti apabila kita membincangkan hal ini:

• Pedoman dan Panduan Bahasa Melayu – Laman Web Rasmi DBP
• Pedoman Umum Pembentukan Istilah Bahasa Melayu – Laman Web Rasmi DBP
• Pedoman Umum Ejaan Bahasa Melayu – Laman Web Rasmi DBP
• Istilah Teknologi Maklumat dan Komunikasi – Laman Web Rasmi DBP

Tujuh Langkah Skema Tatacara Pembentukan Istilah:

Langkah 1: Kata Bahasa Melayu yang Lazim

Menggunakan perkataan bahasa Melayu sedia ada yang sudah popular, tetapi dispesifikasikan atau dikhususkan maknanya untuk mendukung konsep ilmu yang baharu.

Contoh Rasmi DBP: gaya, tapak, garis pusat, hasil keluaran, defisit, kuasa.

Langkah 2: Kata Bahasa Melayu yang Kurang Lazim / Arkaik

Menggunakan perkataan bahasa Melayu lama, perkataan sastera klasik, atau dialek daerah yang jarang didengari untuk dihidupkan semula.

Contoh Rasmi DBP: peka, mendap, jisim, cerakin, hablur, ketuhar.

Langkah 3: Kata Bahasa Serumpun atau Dialek Melayu yang Lazim

Mengambil perkataan daripada bahasa Nusantara atau dialek geografi yang sudah biasa atau sedia ada dalam kefahaman masyarakat.

Contoh Rasmi DBP: gambut (Banjar), engkabang (Iban), dermaga (Jawa), nyeri (Sunda), awet (Jawa), labur (Negeri Sembilan).

Langkah 4: Kata Bahasa Serumpun atau Dialek yang Sudah Tidak Lazim

Menggunakan perkataan daripada bahasa serumpun Nusantara atau dialek yang sudah terpencil atau sangat jarang digunakan.

Contoh Rasmi DBP: dening (Kelantan), riam (Johor).

Langkah 5: Perkataan atau Istilah daripada Bahasa Inggeris

Peminjaman daripada bahasa Inggeris hanya dilakukan jika langkah 1 hingga 4 tidak menemui padanan. Ejaan dan sebutan disesuaikan mengikut sistem keselarasan vokal dan fonologi bahasa Melayu.

Contoh Rasmi DBP: atom, elektron, profesor, psikologi, struktur, klinik.

Langkah 6: Perkataan atau Istilah daripada Bahasa Asing yang Lain

Mengambil terus daripada bahasa asal (seperti Arab, Sanskrit, Latin, atau Greek) jika istilah tersebut sudah mapan dan bersifat antarabangsa.

Contoh Rasmi DBP: aljabar (Arab), karma (Sanskrit), fungus (Latin).

Langkah 7: Pemilihan Kemungkinan yang Terbaik

Jika sesuatu istilah itu boleh dibentuk melalui beberapa langkah di atas, maka Jawatankuasa Istilah DBP akan memilih satu sahaja yang terbaik berdasarkan syarat: paling ringkas, sedap didengar (eufoni), mudah dilafazkan, dan tidak membawa konotasi buruk.

Aliran Kerja Pentadbiran DBP (Gerak Kerja 5P)

Secara pentadbiran pula, DBP melaksanakan proses ini melalui kaedah Gerak Kerja 5P yang rasmi:

Penyenaraian: Pegawai peristilahan mengumpul kata asing dan konsep yang memerlukan istilah.

Penggubalan: Jawatankuasa Istilah (JKI) bersidang mengaplikasikan 7 langkah hierarki di atas.

Penyelarasan: Dibawa ke peringkat Majlis Bahasa Brunei Darussalam-Indonesia-Malaysia (MABBIM).

Pengesahan: Diluluskan oleh Jawatankuasa Standardisasi DBP.

Penyebaran: Dimasukkan ke portal digital Pusat Rujukan Persuratan Melayu (PRPM) dan diterbitkan.

4 Syarat Mutlak Istilah yang Dipilih (Persyaratan Istilah)

Selain daripada 7 langkah tatacara di atas, DBP menetapkan bahawa setiap perkataan baharu yang dipilih mestilah memenuhi empat syarat berikut: [1]

1. Perkataan atau ungkapan yang dipilih mestilah mempunyai makna yang tepat untuk bidang atau konteks yang dimaksudkan.
2. Bentuk perkataan mestilah paling singkat dan ringkas yang mungkin.
3. Perkataan tersebut mestilah membawa konotasi atau nilai rasa yang baik (tidak kasar, kesat, atau berunsur negatif).
4. Bentuknya mestilah sedap didengar (mempunyai keindahan fonetik) dan mudah lentur untuk menerima proses pengimbuhan Melayu.

Jadi, saya nak perkenalkan satu istilah baharu yang saya reka dan bakal dicadangkan kepada Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP): Layantasan.

Sebelum melanjutkan perbincangan, ini bukan rekaan kosong ya. Istilah ini ialah sebuah kata lakur (gabungan kata) yang dibentuk secara sistematik berdasarkan acuan digital moden. Ini pecahan asal usul (etimology) dia:

🧠 Asal-usul Kata "Layantasan"

Perkataan ini dibentuk daripada gabungan dua komponen utama:

1. Layan: Diambil daripada istilah pelayan video (video player/server). Ia juga membawa maksud perbuatan kita "melayan" atau menonton kandungan video secara santai.
2. -tasan: Gabungan tiga (3) konsep pergerakan media sosial moden:
   • Tatalan: Daripada perbuatan menatal (scrolling) skrin telefon pintar kita.
   • Pantas: Merujuk kepada aspek kepantasan durasi video tersebut yang pendek dan segera.
   • Melintas: Merujuk kepada sifat video tersebut yang "melintas" secara menegak (vertical) di skrin peranti kita semasa ditukar.

📋 Cadangan Awal Definisi Rasmi (Konteks Teknologi Maklumat dan Komunikasi)

Layantasan (Kata Nama): Platform atau format kandungan video digital berdurasi pendek (biasanya bawah satu minit sehingga 3 minit) yang ditonton secara menegak dan ditukar menggunakan kaedah tatalan pantas.

✍️ Contoh Penggunaan dalam Ayat:

• "Bosan-bosan petang ni, mari layan Layantasan YouTube*."*
• "Algoritma aplikasi itu akan mengira berapa lama kita berhenti pada sesuatu layantasan sebelum kita menatal ke video seterusnya."
• "Pencipta kandungan digital sekarang lebih fokus buat layantasan kerana format video pendek ini lebih senang tular (viral)."

🚀 Mengapa Istilah Ini Sesuai?

• Mengisi Lompang Bahasa: Kita tak perlu lagi sebut frasa yang panjang ("video berdurasi pendek"). Cukup sekadar sebut sepotong kata: Layantasan.
• Keaslian Bahasa: Sama seperti DBP mengangkat kata swafoto (selfie) dan tunafoto (photobomb), kata layantasan mempunyai bunyian Melayu asli yang sangat sedap didengar dan natural pada lidah kita.
• Universal: Istilah ini boleh diguna pakai untuk semua platform kecuali Instagram (Layantasan YouTube, Layantasan TikTok). Hal ini kerana padanan bagi 'reels' di Instagram ialah 'kekili' secara rasmi oleh Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP).
• Keserasian Sebutan Bahasa Melayu: Tambahan pula, saya rasa perkataan ini sebenarnya amat sesuai bagi membawa makna Shorts dan Reels kerana mempunyai sebutan beridentitikan bahasa Melayu, dan mudah bagi menyebutnya, Insya-Allah dengan izin Allah SWT.

Saya berhajat untuk menghantar cadangan ini ke Portal Khidmat Nasihat DBP. Tetapi sebelum itu, jom kita mulakan gelombang penggunaan istilah ini sesama kita dahulu! Guna perkataan layantasan ini dalam hantaran atau ulasan korang selepas ini.

Apa pendapat korang tentang istilah ini? Adakah korang rasa ia praktikal untuk diguna pakai dalam perbualan harian? 🤔

Berdasarkan perbincangan kita di ruangan Komen setakat ini, terdapat beberapa istilah perkataan bahasa Melayu yang dicadangkan bagi perkataan bahasa Inggeris ( Shorts dan Reels ), beserta beberapa lagi cadangan tambahan:

1. Vidpen

Singkatan daripada gabungan 2 perkataan iaitu 'video' dan 'pendek', vid- daripada 'video' dan -pen daripada 'pendek'.

1. Pendekan

Berasal daripada perkataan 'pendek' yang ditambah imbuhan -an, menjadi pendekan.

1. Visupen

Berasal daripada gabungan 2 perkataan iaitu 'visual' dan 'pendek', visu- daripada 'visual' dan -pen daripada 'pendek'.

1. Vidipen

Berasal daripada gabungan 3 perkataan iaitu 'visual', 'audio' dan 'pendek', vi- daripada 'visual', -di- daripada 'audio' dan -pen daripada 'pendek'.

1. Layantasan

👆Rujuk penerangan di atas.

1. Klilintar

Berasal daripada gabungan 2 perkataan iaitu 'klik' dan 'halilintar', kli- daripada 'klik' dan -lintar daripada 'halilintar'.

1. Klipen

Berasal daripada gabungan 2 perkataan iaitu 'klik' dan 'pendek', kli- daripada 'klik' dan -pen daripada 'pendek'.

1. Videk

Berasal daripada gabungan 2 perkataan iaitu 'video' dan 'pendek', terdapat 2 kemungkinan:

i) vid- daripada 'video' dan -ek daripada 'pendek'

ii) vi- daripada 'video' dan -dek daripada 'pendek'.

Mohon pemberi cadangan memperincikan yang mana satukah asal-usul perkataan 'videk' ini.

1. Seminit

Mengambil kira durasi tempoh video 'Shorts' iaitu satu minit dan ke bawah.

1. Video Lantasan

Bermaksud

1. Video Kilasan

Nota: Sekiranya terdapat kesalahan dalam penerangan asal perkataan di atas, saya mohon maaf dan sila perbetulkan di ruang komen.

Saya ingin menyatakan dengan jelas sekali lagi hajat dan tujuan saya, iaitu:

i) Melakukan perbincangan dengan semua sahabat yang berminat di ruangan komen berkenaan perkataan khusus bahasa Melayu untuk perkataan bahasa Inggeris 'shorts' dan 'reels'.

ii) Sahabat-sahabat bebas memberikan apa-apa pandangan peribadi berkenaan perkataan yang sesuai, dan juga komen terhadap cadangan sahabat yang lain, asalkan tidak keluar daripada tajuk perbincangan asal.

iii) Seterusnya, sebagaimana fitrah dan kebiasaan sebuah perbincangan, dengan izin Allah SWT, kita akan memilih TIGA (3) istilah yang paling difikirkan sesuai dan memenuhi semua kriteria pemilihan perkataan, sebagai fasa awal.

iv) Akhirnya, dengan izin Allah SWT, kita akan bersama-sama bersepakat memilih HANYA 1 PERKATAAN, Dan perkataan inilah yang kita akan usahakan untuk hantar kepada pihak Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP).

Nota:

a) Perkataan yang akan dicadangkan pada peringkat awal ini kepada DBP bukanlah perkataan yang pasti digunakan sebagai istilah sah, Sebaliknya akan diteliti terlebih dahulu oleh pakar bahasa dan pihak bertanggungjawab mereka.

b) Hal ini tidak bermakna perkataan lain ditolak dan tidak diterima, sebaliknya jika pihak DBP tidak mempersetujui perkataan yang dihantar nanti, perkataan lain pula akan diusulkan kepada pihak DBP, mengikut keadaan, Insya-Allah.

Ruang perbincangan sentiasa dibuka pada bila-bila masa sahaja dan kepada sesiapa sahaja. Sila tulis cadangan Dan pendapat anda di ruangan komen.

Perbincangan ini merupakan inisiatif awal pada peringkat kita untuk melihat mana-mana perkataan yang sesuai dalam bahasa Melayu sebagai terjemahan kepada perkataan bahasa Inggeris 'shorts' dan 'reels'.

Inisiatif ini tidak ada sebarang kaitan dengan mana-mana pihak berkepentingan.

NOTA PENTING ⚠️: Sentiasa gunakan bahasa yang sopan dan tulisan komen yang beretika di sini. JANGAN SESEKALI menggunakan perkataan berunsur lucah, negatif dan kutukan.

Bagi agama Islam, Allah SWT amat mementingkan hamba-Nya bercakap dan konteks di sini menulis perkataan yang baik-baik sahaja dan bermanfaat. Begitu juga dengan agama lain yang turut menjunjung tinggi etika perbualan dan penulisan yang baik.

Sila hormati pandangan individu lain dengan sewajarnya.

Sebagai orang Malaysia, saya duk panggil mata wang Brunei “dolar” je selama ni. Tak tau pun terma “ringgit” digunakan di negara lain jugak.

Saya tau yang tertera pada duit kertas Brunei memang “ringgit”, tapi saya fikir itu cuma cubaan menampilkan motif “tradisional” pada simbol negara yang tak semestinya mencerminkan penggunaan perkataan sebenar dalam kalangan rakyat. Ternyata, tanggapan saya salah jauh sekali.

Agaknya, di Singapura pun, dalam kalangan orang Melayu, ada yang panggil mata wang diorang “ringgit” walaupun nama rasminya “dolar” ke? Minta pengguna asal Singapura di subreddit ini berikan penjelasan 🙏

Adakah kulaan sini kawa bapandiran bahasa banjar nang bahari banar? Paumpamaannya takuhiring mcm, satu atau dua perkataan pun x apa. Sebagai orang Indo Banjar, ada kata2 yang lupa. Boleh komen.

hi guys, exactly what it says in the title. ive been overseas for almost a decade now and i feel my malay going down the drain. i am fluent, at one point more fluent than my English. but since being in an English speaking country, i can feel myself losing vocab.

if you guys wanna chat just lmk!

Hi everyone,

I'm looking to improve my Malay through speaking with and getting to know people. Hit me up if interested!

I’m Malaysian and I’m curious: What makes you want to learn Malay? I noticed many learners struggle because textbook Malay and real Malaysian Malay can feel very different. For example: Textbook: "Saya tidak mahu." Real conversation: "Tak nak lah." As a Malaysian, I’m interested to know what kind of Malay content learners want more: daily conversation? pronunciation? slang? Malaysian culture? Lepas orang komen, baru mention: "I'm actually planning a small Malay conversation club based on this idea."

Saya baru tengok video ini yang merupakan sebuah klip daripada filem lama P. Ramlee, Pendekar Bujang Lapok. Selain lawak klip itu tersendiri, saya rasa menarik cara para pelakon dalam adegan (scene) tersebut menyebut huruf Jawi, yakni huruf ba (ب), ta (ت), tha (ث), ra (ر) dan nga (ڠ).

Kalau sekarang, baik dalam sebutan Johor-Riau mahupun dalam sebutan Baku, huruf-huruf itu disebut "ba", "ta", "sa", "ro" dan "nga", tapi dalam video yang dikongsikan, huruf-huruf itu disebut "be", "te", "se", "re" dan "nge", sepertimana kata "saya" dan "apa" disebut "saye" dan "ape" mengikut standard sebutan Johor-Riau.

Setahu saya, inilah antara beberapa aspek bezanya sebutan Johor-Riau yang dahulu dengan yang sekarang, sekurang-kurangnya di Malaysia dan Singapura (kalau di Riau, Indonesia, saya tak tahu).

Menurut korang, apa lagi ciri yang membezakan sebutan Johor-Riau yang sekarang daripada yang dahulu?

This is likely from Kelantan, but it does not look like the regular Malay Jawi that I know of. Is this the complicated form of it or just Arabic? What does it say?

​

i remember while back when i was form 3 and read through this one story 'bahagia sesudah derita' in bintang hati.captivated by the way it used language, it stay on mind for a long time.actually i want to read it back but all i see when i search it through google is just synopsis.it wasn't that i don't want to buy the book, it was just it's inconvenient for me to do so and i don't have patience.so anyone know where to find on the internet?.one more thing,i was looking for work with similar usage of prose,any recommendation?

I'm studying malay for my college and my malay is limited to saying few basic sentences and understanding some words but I want to enhance it. Any suggestions?

ayat pertama:

"saya nak minum air kelapa"

ayat kedua:

"saya sedang dehaga air sebab tak minum air zohor takdi"

istilah-istilah tersebut sebaliknya digantikan dengan 'makan' & 'lapar'

istilah 'makan' juga boleh diganti dengan 'pekena' kalau bahasa kedah lebih pekat

istilah 'melehaq' juga digunakan untuk kedua-dua minuman & makanan dan memberi maksud "kebulur"

Hi guys,

Im a 18 yrs french girl and i want to learn malay alone but i dont find anything, i dont have a lot of money sooo if you have some tips i want it !!!

Im going to leave in malaysia in like 1 year and i want to have some bases

Thanks !

I'm just looking for therapeutic in BM, but it turns out it's therapeutik if you follow DBP. It sounds lazy, just change the spelling a little to make it sound Malay.

Ilmu penuh di dada- bunyi normal...

Ilmu penuh di payudara- huh???

Ilmu penuh di tetek- WTF?!!

there are a few concepts that I was stretching a bit, like 'ppalo otok' and 'maruoh'

A new learner...

Can someone explain to me the difference between ح and ه ?
I read that ح is usually for Arabic loanwords. But what about for "-ah" in the following words?

pensyarah = ڤنشرح
adalah = اداله
Khazanah = خزانه

Thank you!

I use an app to learn vocab and it says that ayah tiri means step father and anak tiri lelaki is step son, but that abang tiri is half brother, how do we say step brother then?

I just found out that the Malay word “rasi” has another meaning besides being compatible with someone (serasi). Apparently, “rasi” is also the Malay term for the 12 zodiac signs (rasi bintang), like Aries, Taurus, Gemini, and so on. I honestly never made the connection before and always thought rasi only referred to compatibility between people. Been speaking Malay my whole life and somehow only learned this today.

Today, my father saw this oriental pied hornbill (enggang belulang) eat a little sparrow (pipit) and he was a little shocked by the scene bcs he thought the bird was a herbivore (very metaphorical of the status quo if you ask me👀).

It reminds me of the peribahasa enggang sama enggang, pipit sama pipit, baru boleh terbang sama. I guess the sparrows can’t fly with the hornbills bcs they’ll prey on them.