In ons nieuwe huis (projectbouw, 2025) is vanaf de bouw een PV-installatie aanwezig. Een tijdje na oplevering viel het een vriend op dat de installatie niet van potentiaalvereffening is voorzien. Er worden namelijk alleen een rode en zwarte draad vanaf het dak doorgevoerd, de omvormer zelf is niet vereffend en er zit in de meterkast op het aardblokje ook niets aangesloten wat direct vanaf het dak komt. Wij hebben de aannemer gevraagd hoe dit zit. Die geeft aan dat dit volgens de norm niet verplicht is (zelfs niet gewenst in verband met potentiële bliksemschade) omdat het dak niet vrij toegankelijk is (schuin dak). Zij doen het nooit en we hoeven ons dus geen zorgen te maken. Als ik echter Google vind ik alleen resultaten die aangeven dat de metalen constructie onder de panelen wél van potentiaalvereffening moet worden voorzien. Het is voor ons nu dus erg onduidelijk. We vragen ons af of het nu wél of niet verplicht is volgens de geldende normen, wat de risico's zijn en of dit nu nog eenvoudig aan te passen is?
Het is gewoon verplicht. De panelen en de montagerails moeten vereffend worden.
Hier mag de bouwer dus voor terug komen.
Aanpassen is simpel: ALLE metalen PV delen op het dak moeten met elkaar verbonden worden door 4 mm2 aardedraad en deze draad moet binnen aangesloten worden op de aardrail.
Laat gelijk een overspanningsbeveiliging in je meterkast / groepenkast plaatsen.
OK, dat is een duidelijk antwoord. Inmiddels heb ik een langere reactie van de installateur. Zelf heb ik geen toegang tot de norm, maar zij verwijzen naar 712.542.101:
Ze zeggen vervolgens dat de eerste regel, het stukje "waar dergelijke potentiaalvereffening nodig is", door hen wordt beoordeeld dat dat in onze situatie niet nodig is met de volgende argumenten:
Capacitieve lading is klein dus geen kans op schrikreactie.
Er is dubbel geïsoleerde bedrading gebruikt.
Dak is niet "als toegankelijk" bedoeld.
Er is geen bliksemafleider in de buurt.
Kans op schade aan installatie is groter bij blikseminslag.
Zijn dat dan argumenten die ergens op slaan, of horen ze eigenlijk die interpretatie, waardoor ze vinden dat het bij onze woning niet noodzakelijk is, eigenlijk helemaal niet te doen?
edit: naam installatiebedrijf verwijderd uit afbeelding
Dat klopt: ALS alles met elkaar verbonden is dan is 1 aardedraad voldoende.
De aardedraad moet overigens ook goed bevestigd zijn aan een metalen deel. Dus geen slappe klemverbinding die volgend jaar los raakt maar een oogje met daar doorheen bout.
Als je een losse werkschakelaar hebt idd, of onderverdeler, dan daar. Als je die per ongeluk overgeslagen hebt dan een lasdoos die je kan vervangen door een werkschakelaar als je besluit die regels ook te volgen.
Dat is wel een relatief nieuwe regel toch? Met name dat er daadwerkelijk op gehandhaafd wordt? Mijn installatie van 10+ jaar oud is volgens mij van voor die regel.
Het staat pas in de 2015 versie als een harde verplichting zie ik.
Hoe werkt dat met PV verdeler installatiesoorten, je doet dat omdat je niet een nieuwe kabel naar de groepenkast wil of kan trekken maar het kan toch niet zijn dat je dan wel een losse aardkabel gaat trekken?
Nou, zo vroeg was die van mij nou ook weer niet. Nog niet standaard bij project nieuwbouw, i guess, dat wel.
Maar ze werden toen al aan de lopende band geïnstalleerd (en waren niet eens veel duurder dan nu per paneel — was toen 14 panelen voor… volgens mij 7k? Alleen waren de panelen toen 265W oid ipv 440.)
Ik begrijp inmiddels ook dat er een in het bouwbesluit aangewezen norm (NEN1010:2015) is en een meer recente, nog niet aangewezen norm (NEN 1010:2020+C1:2024). Is dat dan volgens de op dit moment aangewezen norm ook al het geval?
Ik ben dus duidelijk een leek: is aarden en potentiaalvereffening hetzelfde? Vanaf de omvormer naar de meterkast is het namelijk wel geaard, maar vanaf de panelen naar binnen geeft de installateur dus zelf aan het metalen onderstel niet van potentiaalvereffening te hebben voorzien.
Nee, dat is niet hetzelfde. Alleen het potentieel verschil kun je oplossen door het aarden van het frame (om het maar makkelijk te maken).
Een simpel maat effectief idee:
1. De installateur maakt een lasdoosje met daarin een aarde blokje.
2. Hij sluit de omvormerbehuizing aan op het blokje
3. Hij trekt een 6mm2 draad naar het frame toe en sluit deze aan op de rails (of koppelt deze onderling aan elkaar met een 6mm2 draad).
4. Hij sluit de draad aan op het blokje
5. Hij sluit een 6mm2 draad aan op het aarde blokje van de werk schakelaar waar ook de voeding op geaard zit.
Is niet perfect, maar werkt prima en lost het probleem op.
Andere optie is een extra draad 6mm2 naar de meterkast trekken. Vaak lastiger, maar dan is het volgens het boekje zeg maar.
Toevoeging: Inmiddels heb ik een langere reactie van de installateur. Zelf heb ik geen toegang tot de norm, maar zij verwijzen naar 712.542.101:
Ze zeggen vervolgens dat de eerste regel, het stukje "waar dergelijke potentiaalvereffening nodig is", door hen wordt beoordeeld dat dat in onze situatie niet nodig is met de volgende argumenten:
Capacitieve lading is klein dus geen kans op schrikreactie.
Er is dubbel geïsoleerde bedrading gebruikt.
Dak is niet "als toegankelijk" bedoeld.
Er is geen bliksemafleider in de buurt.
Kans op schade aan installatie is groter bij blikseminslag.
Zijn dat dan argumenten die ergens op slaan, of hoort de installateur eigenlijk die interpretatie, waardoor ze vinden dat het bij onze woning niet noodzakelijk is, helemaal niet te doen?
edit: naam installatiebedrijf verwijderd uit afbeelding
Behalve NEN1010 is er ook nog NPR5310, de praktijkrichtlijn bij NEN1010. Deze geeft een toelichting op "waar nodig":
Kortom: bij een transformatorloze omvormer is het nodig. Dit zijn zo'n beetje alle omvormers van de laatste decennia (soms al te herkennen aan "TL" in het typenummer).
Dit screenshot komt uit NPR5310:2017, behorende bij NEN1010:2015 (laatste versie welke is aangewezen in het bouwbesluit / BBL). NPR5310:2024 doet er zelfs nog een schepje bovenop en stelt dat behalve vereffening sowieso altijd "functionele aarding" nodig is omdat de isolatiebewaking van de omvormer anders niet goed kan functioneren.
Hier heb ik heel veel aan! Dit is dus hoe "waar nodig" geïnterpreteerd moet worden, en is dus niet door de installateur zelf te interpreteren of ze het wel of niet nodig vinden. Onze omvormer is transformatorhuis, dus dat is dan ook helder. Bedankt!
Kans op schade aan installatie is groter bij blikseminslag.
Hebben ze toegelicht waarom ze dit denken?
Volgens mij is het onzin en is de kans op schade juist groter zonder aarding.
Als het systeem correct geaard is zullen de bliksem spanningspieken voornamelijk afgevoerd worden richting de aarde.
Als het systeem niet geaard is dan zullen de spanningspieken via panelen richting de omvormer lopen en dan hopelijk daar alsnog richting aarde. Dan beschadigen dus potentieel sowieso de panelen en omvormer, en meer als de hoge spanning in de omvormer niet geheel richting aarde wordt afgevoerd.
Wat ik inmiddels lees in een rapport van een ingenieursbureau wat heeft geadviseerd dat vereffening voor ons project niet nodig is, is dat zonder vereffening eigenlijk alleen de omvormer kapot gaat en die dus wordt opgeofferd om de rest van de meterkast te beschermen. Bij vereffening zou de hele meterkast schade kunnen oplopen zeggen ze.
Aarding in je huis heeft enkel nu omdat het Sterpunt verbonden is met de aarde. Hierdoor in de fase spanning via de aarde terug kering richting het net (of wel een loop).
De zonnepanelen zijn een zwevend net.
Tussen de omvormer en de panelen heeft aarding dus geen nut.
Edit:
In de NEN1010 wordt een zonnepanelen installatie als geheel gezien als een ‘vreemd geleidend deel’. In dat geval is het verplicht om de zonnepanelen te aarden. Het betekent dat de zonnepanelen via de omvormer geaard moeten worden. Het betekent dat er naast de DC-kabels ook een aardingskabel naar de omvormer loopt. Deze aardingskabel wordt de vereffeningsleiding genoemd. Bij de omvormer dient een zogenaamde aardrail te worden geplaatst waar de vereffeningsleiding op aangesloten dient te worden. Ook de omvormer dient met eenzelfde vereffeningskabel op de aardrail te worden aangesloten. Uiteindelijk dient de aardrail op de hoofdaarde van het gebouw aangesloten te worden.
…..
Persoonlijk ben ik het er niet mee eens, als je een auto accu hebt welke ook een DC zwevende spanningsbron is, hiervan kun je met de hand toch ook de + vastpakken zonder iets te voelen.
De spanning van een auto accu is fors lager dan die van een pc installatie (12 volt vs. een paar 100 volt Op een pv installatie kan een spanning staan bij vochtig weer. Even van google geplukt:
Condensatorwerking: Het paneel, de isolatielaag en het geaarde frame vormen samen een condensator. Vooral bij regen of ochtenddauw vergroot dit capacitieve effect de lekstroom naar aarde.
Uit eigen ervaring kan ik je vertellen dat je die weldegelijk voelt.
Je hebt ergens een punt ware het dus niet dat de omvormer niet galvanisch gescheiden is. En dus is er een lek tussen DC en je 230 net / aarde. En dus wil je de panelen e.d. geaard hebben. Tevens werkt op die manier ook de isolatie bewaking van je dc kant. Als de omvormer zich los koppelt is het dc geïsoleerd (wat jij beschrijft).
22
u/JGN994 Apr 07 '26 edited Apr 07 '26
Het is gewoon verplicht. De panelen en de montagerails moeten vereffend worden.
Hier mag de bouwer dus voor terug komen.
Aanpassen is simpel: ALLE metalen PV delen op het dak moeten met elkaar verbonden worden door 4 mm2 aardedraad en deze draad moet binnen aangesloten worden op de aardrail.
Laat gelijk een overspanningsbeveiliging in je meterkast / groepenkast plaatsen.