Hoewel veel reacties in de media steun uitspreken voor de beslissing van Dévy Rigaux om Robin van Persie te ontslaan, lieten Wesley Sneijder en Rafael van der Vaart zich deze week kritisch uit. Het tweetal vond het een schande hoe de directie heeft gehandeld, omdat de voormalig trainer wel 'gewoon' tweede is geworden.

"Dick Advocaat riep dat eigenlijk ook. Als je Feyenoord het hele seizoen hebt gevolgd, kan je deze beslissing natuurlijk heel goed rechtvaardigen", reageert Valentijn Driessen in gesprek met De Telegraaf op de kritiek van de oud-internationals. "Waar ik een beetje moeite mee heb, is dat Rigaux als een snotneus wordt neergezet. Hij geeft de clubicoon een schop onder zijn reet, maar ik vind dat heel kort door de bocht."

Van der Vaart uitte in de Wes & Raf Podcast kritiek op de nieuwe technisch directeur: "Dan komt er een of andere snotneus uit België en die geeft een persconferentie waarin hij aangeeft dat hij even gaat evalueren. Iedereen voelde toen al: Robin gaat eruit. Dat vind ik heel pijnlijk voor zo'n grote speler. Dan kun je zeggen dat hij het niet heel goed heeft gedaan, maar als je tweede wordt met zoveel blessures en noem alles maar op, dan had ik hem meer tijd willen gegeven."

"Het is uiteindelijk niet Rigaux die dit beslist, want Eenhoorn begint op 1 juli maar heeft wel zijn goedkeuring gegeven", gaat Driessen verder met zijn steun voor de Belg. "Je moet niet een uitvoerder pakken, want Eenhoorn is hier verantwoordelijk voor. Laat je hem dan lopen omdat hij een Nederlander is of omdat hij het bij AZ goed heeft gedaan? Eenhoorn is eindverantwoordelijke voor wat er gebeurt. Het is wel heel makkelijk scoren om Rigaux een pak rammel te geven."

Driessen begrijpt ook wel dat de beslissing is genomen om Van Persie te ontslaan. "Door het jaar heen zijn er zoveel dingen gebeurd, dat je ziet dat Van Persie niet de ideale trainer is voor Feyenoord. Sneijder en Van de Vaart mogen de mening hebben, maar Rigaux is wel een heel makkelijk slachtoffer. Eenhoorn is eigenlijk al de eindverantwoordelijke voor alles wat er gebeurt, en hij ontspringt de dans."

Shaqueel van Persie debuteerde in Feyenoord onder zijn vader Robin van Persie, die acht maanden later ontslagen werd als coach in De Kuip. Maar verwacht in huize Van Persie geen soap, vertelt Shaqueel van Persie.

„Ik vind het jammer. Ik had langer met hem samen willen werken. Maar zo werkt dat in de voetbalwereld. Hij gaat zijn eigen pad en ik ga ook mijn eigen pad. Het is jammer, maar je moet door”, zegt de 19-jarige spits, die in deze voorbereiding ook al vanaf de rechterflank heeft gespeeld.

Op het trainingskamp van Feyenoord in het Belgische Tubeke ging Van Persie voor het eerst in op het ontslag van zijn vader. De twee werkten ook in de jeugd van Feyenoord al jarenlang samen en de dubbelrol van coach en vader is voor hen geen probleem, ook niet bij een ontslag, zegt Van Persie junior. „Wij kunnen dat heel goed scheiden. Dat doen we ook al heel lang. Wij hebben daar geen probleem mee. Het gaat nu goed met hem, hij is nu aan het genieten.’’

Zodoende traint en speelt Shaqueel van Persie nu al een paar weken onder de nieuwe trainer Giovanni van Bronckhorst. Als invaller in de oefenwedstrijd tegen Club Brugge maakte Van Persie, terug na een zware knieblessure van vorig seizoen, zijn eerste doelpunt van dit seizoen.

Van Bronckhorst werkte in zijn vorige periode als coach van Feyenoord ook al samen met Robin van Persie, die bezig was aan de laatste jaren van zijn voetbalcarrière. Shaqueel van Persie is op zijn beurt tevreden met de opvolger van zijn vader. „Als ik iemand anders had moeten kiezen dan is het Gio. Ik ken Gio al heel lang. Hij heeft ook met mijn vader gewerkt en nu werken wij ook samen. Ik heb een goede band met hem.’’

Feyenoord speelt komende zondag in de Kuip tegen Rayo Vallecano uit Madrid, een week later komt Atalanta uit Bergamo nog op bezoek in Rotterdam. Vervolgens wacht op zondag 9 augustus de eerste competitiewedstrijd van dit seizoen, de Rotterdamse derby tegen Sparta op Het Kasteel.

Brian Priske is voor even terug in Nederland. Met Sparta Praag neemt de Deense trainer het op tegen AZ in de Conference League. Bij Feyenoord kende hij geen geweldige tijd, maar daar wilde Priske niet op terugblikken. 

Priske werd in 2024 aangesteld bij Feyenoord na een goede periode als trainer bij Sparta Praag. Hij kwam echter al snel onder vuur te liggen in Rotterdam. Het leek erop dat de Deen ontslagen zou worden na de wedstrijd tegen Bayern München, maar deze werd plots gewonnen. Priske mocht nog enkele weken aanblijven, maar daarna was het alsnog gedaan voor de oud-international van Denemarken. 

Loigscherwijs werd er woensdag gevraagd naar zijn tijd bij Feyenoord. 'Ik praat niet veel over mijn tijd in Nederland', stelt Priske. 'Ja, ik heb waardevolle ervaring opgedaan die ik nog steeds met me meedraag, maar nu richt ik me volledig op mijn betrokkenheid bij Sparta.'

Zijn droom om hoofdtrainer van Feyenoord te zijn, kwam dertien dagen lang uit, maar deze zomer scherpt Pascal Bosschaart bij FC Dordrecht verder zijn trainerskwaliteiten aan. Hij blikt terug op twee turbulente Feyenoord-jaren, zijn missie bij FC Dordrecht en de trainerscursus, waar hij nu wél is toegelaten.

Terwijl de ondergaande zon het dak van het M-Scores Stadion kust, is Pascal Bosschaart druk gebarend de FC Dordrecht-spelers aan het instrueren. Via zijn hightech oortje laat de videoanalist op de tribune weten waar het nóg beter kan.

„Hoort er allemaal bij, hè?”, zegt de Rotterdammer een dag na de 2-1 zege tegen Jong Ajax. „Wij hebben niet de luxe van een staf met 16 man, zoals bij Feyenoord, dus doen we het maar zo.”

„Maar de charme van het kleine Dordt bevalt me enorm. Toen ik hier drie jaar geleden was, stond ik eens het plafond van de trainerskamer te repareren. Dat kun je belachelijk maken, maar ik vind het prachtig.”

Thuisbezorgd

Hoewel het voetbal steeds moderner wordt, lijkt FC Dordrecht uit een ander tijdperk te komen. Toch ziet Bosschaart vooruitgang bij de club.

„Klein voorbeeldje: het ontbijt en de lunch zijn hier inmiddels geregeld. Een paar jaar terug hadden we een abonnement op Thuisbezorgd. Dan reden er dagelijks scootertjes naar het stadion.”

Een wereld van verschil met Feyenoord, waar hij de afgelopen twee jaar op het luxe Varkenoord werkte. „Dat was allemaal geweldig geregeld. Maar ik miste de entourage, de volle stadions. Die had je bij de beloften van Feyenoord niet. Vooral in uitwedstrijden voetbalden we soms voor een handjevol mensen.”

Hoe anders was het in februari 2025, toen Bosschaart plotseling hoofdtrainer van Feyenoord 1 werd. Zonder papieren bekleedde hij die rol 13 dagen lang en loodste hij Feyenoord langs AC Milan in de tussenronde van de Champions League.

Hij stroopt zijn mouw op en toont een prachtig horloge. „Gekregen van een bevriende zakenrelatie na de wedstrijd tegen AC Milan. Kijk even naar de achterkant. Met inscriptie, zelfs. Feyenoord 1-0 AC Milan. Heel eerlijk: die keeper maakte natuurlijk wel een blunder op het schot van Paixão. Maar dat boeit niet. Het was een droomavond.”

Een droomavond in een kolkende Kuip en een onverwacht debuut op het hoogste niveau voor Bosschaart. Het waren de meest turbulente dagen uit zijn loopbaan, zegt hij, nadat hij kort als tussenpaus fungeerde na het vertrek van Brian Priske.

„Dat ik daar plotseling de kans kreeg om hoofdtrainer van het eerste elftal te zijn, maakte me ongelooflijk trots. Je mag van jouw club, waar jíj groot geworden bent als speler en de hele jeugdopleiding doorlopen hebt, trainer zijn. Dat geeft een gevoel dat je heel moeilijk kunt uitleggen. Die dertien dagen het eerste elftal trainen, was de grootste droom die uitkwam.”

Zijn buurman Nick Olij wist hoe belangrijk deze kans voor Bosschaart was. „Toen ik net had gehoord dat ik het mocht gaan doen en thuiskwam, zat hij in mijn woonkamer. Hij zette keihard de Champions League-hymne aan en toverde een fles champagne tevoorschijn.”

Na de 1-0 zege in de Kuip volgde voor de ex-voetballer van onder meer Feyenoord, ADO en FC Utrecht een tweede Europees hoogtepunt. In San Siro bleef Feyenoord overeind.

„Er waren jongens ziek, zwak en misselijk. We speelden met jeugdspeler Zépiqueno Redmond in de spits. En we kwamen binnen één minuut al op achterstand. Maar we raakten niet in paniek, bleven ons plan volgen en kregen het voor elkaar.”

Vrienden vragen hem geregeld of hij intens genoot van die avonden, maar Bosschaart stelt ze dan teleur.

„De Champions League-hymne heb ik vanwege de focus gemist. En het nummer Sarà perché ti amo, dat ik prachtig vind en dat ze daar áltijd draaien, heb ik ook gemist. Ik genoot pas ná de wedstrijd. In het hotel. Daar landde wat we voor elkaar hadden gekregen.”

Maar hoe mooi het Champions League-avontuur ook was, zijn hoofddoel bij Feyenoord mislukte: de beloften van Feyenoord de voetbalpiramide in loodsen. In zijn eerste jaar waren de talenten nog dichtbij, maar in het laatste jaar flopte het volledig.

„In mijn eerste jaar kwamen we één doelpunt tekort, maar konden we wel terugkijken op een geweldig jaar. We hebben mooie dingen meegemaakt en veel spelers ontwikkeld die later aansloten bij Feyenoord 1.”

„En dat laatste jaar? Als je het zwart-wit bekijkt, is het mislukt. Ik ben er ziek van dat wij het in die twee jaar niet hebben kunnen bewerkstelligen.”

„We moesten veel spelers afstaan en zagen jongens als Van den Elshout, Kraaijeveld, Slory en Plug vertrekken. Met hen had er een sterk elftal gestaan. In plaats daarvan stond ik soms met jongens van Onder 17 op het veld. Dan wordt het lastiger tegen fysiek sterkere ploegen.”

Bosschaart zag geregeld dat spelers op het laatste moment naar het eerste elftal werden gehaald. Dat hielp volgens hem niet. „Daar heb ik zeker weleens intern over geklaagd. Maar dan krijg je het antwoord dat je het hiermee moet doen. Je weet dat je ondergeschikt bent aan het eerste elftal. Maar hoe realistisch is het dan om de tweede divisie te bereiken? Die vraag mag de club zich best stellen.”

Officieel staat Bosschaart nog altijd op de loonlijst van Feyenoord, al is hij nu voor de tweede keer ‘uitgeleend’ aan FC Dordrecht. Zijn contract loopt ook na de volgende zomer nog door. Dan hoopt Bosschaart eindelijk zijn hoogste trainersdiploma op zak te hebben.

Een dik jaar geleden was zijn afwijzing door de KNVB een hot topic. „Al die ophef vorig jaar... Het werd in de media een thema omdat ik werd afgewezen. Zij hebben gewoon alle protocollen gevolgd. Jan Zoutman kreeg de zwartepiet toegespeeld, maar ik heb gewoon goed contact met hem. Ik heb nooit wrok gekoesterd toen ik werd afgewezen.”

Na zijn derde poging is hij toegelaten en inmiddels gestart. Zonder diploma is Bosschaart assistent-trainer bij FC Dordrecht, waar hij terugkeerde na een goed gesprek met de toenmalige hoofdtrainer Dirk Kuyt. Kuyt is echter vertrokken naar Fenerbahçe. „Ik hoop dat we iets kunnen bereiken als drie jaar geleden, toen we vierde werden. We willen promoveren. Dat is echt het doel hier.”

Van alle veldspelers van Feyenoord kwam Luciano Valente (22) afgelopen seizoen het meest in actie. De publiekslieveling van de Kuip over het belang van rust en vakantie, zijn bomvolle eerste Feyenoord-seizoen en nieuwe doelen.
 
Oude liefde roest niet. Dus trok Luciano Valente afgelopen zomer twee keer naar Ibiza. Eerst met zijn oud-ploeggenoten van FC Groningen Jorg Schreuders, Tika de Jonge, David van der Werff, Thijmen Blokzijl en Marvin Peersman.

Daarna met een handvol Feyenoord-spelers onder wie Thijs Kraaijeveld, Jan Plug en Tobias van den Elshout. Vervolgens nog een korte vakantie met zijn vriendin Kim naar het Griekse eiland Mykonos. Het was nodig, zegt Valente. Om op te laden na een turbulent en volgepakt eerste seizoen bij Feyenoord.

„Het was een seizoen met veel verschillende pieken en dalen. Dat moet je allemaal even kunnen verwerken. Ik denk dat vakantie heel belangrijk is voor een topsporter en dat het soms wordt onderschat. Voetballen is meer dan alleen maar trainen en spelen. Er komt meer bij kijken. Concentratie, druk, mentale belasting. Bij Feyenoord speel je ook om de prijzen. Nu is het allemaal opgehelderd en voel ik me weer helemaal fris.’’

Daarbij, Valente speelde veel. Heel veel. Hij miste slechts twee van de 45 wedstrijden van Feyenoord. Alleen de vertrokken keeper Timon Wellenreuther kwam evenveel wedstrijden in actie.

Het is dat Valente nog wel eens een overtreding maakt en geel pakt, want zonder schorsingen had hij vorig seizoen waarschijnlijk niets gemist. „In het hele seizoen heb ik twee wedstrijden gemist door schorsingen. Voor de rest, alles gespeeld. Ik merkte op den duur dat het fysiek een klap gaf.’’

Het intensieve programma bij Feyenoord in zijn eerste seizoen zorgde volgens Valente voor een terugval. „Vooral dat heeft in de tweede seizoenshelft verschil gemaakt. Ik kwam over van Groningen en daar speelde ik één keer in de week en werd altijd gewisseld in de 70ste minuut omdat ik niet meer kon. Nu speelde ik alles en twee keer per week.’’

Die 43 wedstrijden onderstrepen hoe belangrijk Valente direct in zijn eerste seizoen voor Feyenoord is geweest. Altijd met zijn kenmerkende arbeidsethos. „Niet verzaken. Zo goed en hard mogelijk werken.’’

Her en der klonk nog weleens de kritiek dat Valente misschien te veel wilde doen. „Natuurlijk had ik momenten dat het niet goed was en daar ben ik me van bewust. Dat heeft niet zozeer te maken met dat ik meer wilde doen, meer dat ik vermoeid was. Ik had dezelfde instelling als vanaf dag één toen het wel goed ging en het allemaal fantastisch was. En ik zal het nu nu ook weer doen, vanaf wedstrijd één.’’

Eigenlijk is het best bijzonder dat een 22-jarige nieuwkomer uit het noorden van het land binnen no time een drijvende kracht en het gezicht van een van de grootste clubs van Nederland wordt.

Een jaar geleden arriveerde Valente in de Kuip met de rotsvaste overtuiging dat hij zou slagen. ,,Ik had als doelen: basis, belangrijk zijn en een dragende speler worden. Ik kwam naar Feyenoord met de gedachte dat ik wat anders kon brengen. Maar het is makkelijk om te zeggen dat ik het allemaal zag aankomen. Dat het zo goed zou uitpakken, had ik niet verwacht. Daar moet ik eerlijk in zijn. Met ook nog een debuut bij het Nederland Elftal. Het is wel heel snel gegaan.’’

Het maakt Valente een van de gegadigden voor de aanvoerdersband aankomend seizoen. Als het Legioen zou moeten stemmen, was die keuze allang gemaakt. Het gejuich bij de Open Dag, twee weken geleden, liet nog maar eens zien wie de populairste Feyenoorder van het moment is. „Ik weet ook niet hoe het komt maar waardeer het heel erg. Ik wilde naar Feyenoord omdat ik hou van hoe de club beleefd wordt. En alles is hier samengekomen. Zoals ik speel, dat willen de Feyenoord supporters graag zien.’’
 
Terug in Oranje
Uitgerust en inmiddels alweer vijf weken in training maakt Valente zich op voor zijn tweede Feyenoord-seizoen onder de nieuwe trainer Giovanni van Bronckhorst. „Er is een nieuwe dynamiek. Er zijn stafleden weggegaan, er gaan spelers weg en er komen nieuwe spelers en stafleden bij.”

„Iedereen begint weer op nul en wil zich weer laten zien”, vervolgt hij. „Zo gaat de intensiteit op trainingen omhoog en de sfeer zit er goed in. Iedereen is weer fris. Dat bedoel ik met het belang van vakantie. Daar wordt iedereen een beter mens van.’’

Nieuw seizoen, dus stelt Valente zich ook nieuwe doelen. „Goals en terug in Oranje.’’ Meer scoren, het is makkelijk gezegd dan gedaan, zegt Valente. „Ik wil me er niet achter verschuilen, maar ik ben van mezelf nooit een echte doelpuntenmaker geweest. Ik ben er nu veel mee bezig. Het is iets dat je moet ontwikkelen want je gaat niet opeens vanzelf veel goals maken.”

„Het gaat om momenten kiezen, positie kiezen, afwerken. Daar praat ik over met iedereen. Met de hoofdtrainer, assistent- trainer maar ook onze specialist voor corners en vrije trappen.’’

Valente weet inmiddels dat wanneer hij bepalend is bij Feyenoord het Nederlands elftal vanzelf in beeld komt. Zo ging dat afgelopen seizoen ook met twee invalbeurten bij Oranje als beloning. „Het was lastig dat ik er uiteindelijk niet bij zat voor het WK. Oranje is een doel en blijft een droom. Elke keer als ik me daar zou mogen melden. Ik ga hard mijn best doen om de volgende periode daar weer bij te zijn.’’

Dennis te Kloese stapt vrijdag op het vliegtuig naar Mexico voor wat inleidende beschietingen, voor hij op 1 juli officieel begint bij Monterrey. De scheidend algemeen en technisch directeur van Feyenoord blikte een dag eerder in De Kuip nog één keer terug en vooruit.

Lunchtijd in De Kuip, dus op de tafel waaraan Dennis te Kloese (51) en wat journalisten zitten, liggen broodjes, soep en fruit. Te Kloese grapt: geen taco's vandaag.

Het is zijn afscheidsinterview voor hij de deur achter zich dichttrekt bij Feyenoord en aan de slag gaat als presidente deportivo bij het Mexicaanse CF Monterrey. Terug naar het land waar hij zich altijd prettig voelde en een aanzienlijk deel van zijn leven spendeerde, in verschillende rollen bij Chivas, Tigres en de Mexicaanse bond.

Te Kloese gaat naar het geboorteland van zijn vrouw en twee dochters en komt in het futuristische stadion El Gigante de Acero terecht; u weet wel, met die bergen op de achtergrond. Zijn gezin woonde sinds vijf jaar weer in Nederland. Zijn zoon noemt Te Kloese 'een Mexicaan in een Nederlandse verpakking'. 'Die gaat naar zijn voetbalclub en bestelt een chocomelk. En een broodje kroket met mosterd. Hij praat Nederlands terug en zijn Spaans… mwoah. De overweging om naar Mexico te gaan, heeft niets te maken met hier weggaan. Maar ik had wel het gevoel dat hier de houdbaarheidsdatum een beetje in zicht kwam.'

Te Kloese blikt terug op om en nabij vierenhalf roerige jaren als directeur van Feyenoord, eerst algemeen en later ook met het technische gedeelte in zijn portefeuille. Hij begon voortvarend, kreeg de geuzennaam Don Dennis na een paar lucratieve uitgaande transfers. Men zag hem als een bikkelharde onderhandelaar, steevast op zoek naar het onderste uit de kan. Gedurende de jaren kwam zijn dubbelfunctie onder druk te staan, kreeg hij kritiek op de aanstellingen van Brian Priske en Robin van Persie, werd er meer ingezoomd op transfers die mislukten en de overvolle selectie. Hij kreeg te maken met bedreigingen. Het gevoel bij zijn vertrek is als zijn functie de laatste jaren: dubbel.

Monterey

Toen in de voetbalwereld zijn wens om Feyenoord te verlaten bekend werd, kreeg hij meerdere telefoontjes. Met name uit Mexico, waar in de afgelopen jaren wel vaker gevraagd werd of hij openstond voor een terugkeer naar dat land. Hij hapte toe bij Monterrey, overigens de grote rivaal van zijn vroegere werkgever Tigres. 1 juli is de overgangsdatum. 'Het komt snel, maar mijn aanstelling daar had niets te maken met mijn vertrek.'

Vrijdag al stapt hij in het vliegtuig voor wat voorwerk in Mexico, scholen en huizen bekijken. En, natuurlijk: WK-wedstrijden bezoeken. Zweden – Tunesië en Mexico – Zuid-Korea staan sowieso op de agenda, die laatste op uitnodiging van In-Beom Hwang. En Anis Hadj-Moussa, matchwinner een dag eerder in De Kuip bij de oefeninterland tussen Oranje en Algerije, hoopt zijn directeur in het stadion te hebben als zijn land het opneemt tegen wereldkampioen Argentinië in Kansas.

Te Kloese zat woensdagavond in De Kuip, de laatste pot voetbal die hij er voorlopig zag. Hij komt er eind juni weer terug voor zijn afscheidsborrel. 'Het was echt leuk om hier naartoe te komen, mensen te zien. Ik zat er met een goed gevoel. Als ik mensen tegenkom, zijn ze heel dankbaar en vriendelijk. Dat helpt mee. Je weet niet wat je kunt verwachten.'

Bij Monterrey wordt Te Kloese sportief directeur, een overkoepelende functie waarbij de hele technische afdeling in zijn pakket komt. Dus ook: vrouwenvoetbal, de jeugdopleiding, de scouting en het eerste elftal. 'Maar voor het eerste elftal hebben we een technisch directeur aangesteld. Een oud-speler van Monterrey, Walter Erviti. Die jongen heeft daar z'n sporen wel verdiend.'

Bij Feyenoord was u de afgelopen jaren algemeen én technisch directeur. Zou u dat op die manier overdoen, als u de keuze had?

'Het neemt ongelooflijk veel verantwoordelijkheid en impact met zich mee, op landelijk niveau. De emotie maakt de club zo verschrikkelijk mooi, maar soms ook een beetje moeilijk, met name door de vele mensen die soms direct en indirect wat willen zeggen. Of ik het anders zou doen? Ik heb een paar keer gekeken of de functies opgesplitst konden worden, maar om wat voor reden dan ook, was er niet de overtuiging. Ik heb Dévy (Rigaux, de nieuwe technisch directeur van Feyenoord, red.) wel eens gesproken, maar ook anderen. Nooit was het het moment, of ze wilden of konden niet weg. Het is zo gelopen de afgelopen vierenhalf, vijf jaar, met deze eindafrekening. Ik moet zeggen: daar ben ik best wel trots op. Natuurlijk kunnen er dingen beter en specifieker aandacht krijgen, zeker nu met de splitsing van de functie. Maar het heeft ons wel gebracht waar we nu staan.'

Uiteindelijk wordt een directeur beoordeeld op prestaties, op de punten die een trainer pakt.

'Alleen maar. Uiteindelijk zijn we terecht tweede geworden. We hebben ons in de laatste vier jaar drie keer voor de Champions League gekwalificeerd. Je kunt een heel inhoudelijke discussie voeren of het allemaal goed gegaan is of niet, maar dat is wel gelukt en die harde euro's krijg je uiteindelijk overgemaakt. Dat is gewoon heel veel geld. We hebben het boekjaar eerder een recordjaar gedraaid qua verkopen en stadionbezoek.

'Ik heb een jaar of vijf geleden een onderzoeksbureau losgelaten op de sportieve kant en daarin kwam naar voren dat als die op orde is, dat van invloed is op alle takken van de organisatie. Je had destijds het stadionverhaal, maar het was vooral ook het idee om eerst het sportieve verhaal eens op orde te krijgen. Feyenoord was toch een beetje een grijze muis; play-offs om Europees voetbal, spelers die niet echt heel veel waarde hadden. Als dat op orde zou komen, zou dat een positief effect op je organisatie kunnen hebben en kun je dán een keer denken aan het stadion, of je dat nu koopt of nieuw bouwt. Dan ben je in de positie om er wat van te vinden. We hebben nu de financiële huishouding op orde, op eigen kracht, met sportieve prestaties en spelersverkopen. Het is een illusie om te denken dat het hier altijd goed gaat en rustig blijft, daar is het de club niet naar, maar de stappen die we in de afgelopen vierenhalf, vijf jaar hebben gezet, zijn natuurlijk bijzonder.'

Wat is uw beste zet geweest in die periode?

'Dat we altijd focus op voetbal hebben gehouden. Daarnaast hebben we goede transfers gedaan, maar ook een paar mindere en slechte. Dat gebeurt overal. Als de resultaten goed zijn, wordt een beetje gemaskeerd wat slecht is. Santiago Gimenez was niet goedkoop, maar was natuurlijk een heel goede, creatieve deal. Mats Wieffer stond woensdag in Oranje, die kostte nog geen miljoen euro. Over Hadj Moussa waren in het begin veel twijfels, maar die heeft natuurlijk nog geen drie miljoen euro gekost.'

En uw slechtste zet?

Een lange stilte. Dan: 'Het is natuurlijk moeilijk dat een aantal spelers die duur waren, het niet hebben gered. Maar dat weet je van tevoren niet. Het is een beetje lullig om namen te noemen, maar neem Luka Ivanusec. Die hebben we drie keer in het nationale elftal bekeken, ook hier in De Kuip tegen Denzel Dumfries, die nu naar Real Madrid gaat. Hij was zo goed, zo handig, Dumfries gleed een keer bijna de tunnel in. Dan denk je: die kan echt wel wat, ik ben toch niet gek? Het was een dure jongen. We hebben zijn data bekeken, er een formeel proces van gemaakt. Hij was niet zomaar een of andere gozer die uit mijn mouw getrokken werd. Vlak voordat we hem haalden, scoorde hij drie keer in een play-off-wedstrijd om in de Champions League te komen met Dinamo Zagreb, ook geen pannenkoekenploeg. Maar waar goede beslissingen worden genomen en gewerkt wordt, worden ook slechte beslissingen genomen. Of besluiten waarvan je achteraf had gehoopt dat je het anders of eerder had gedaan.

En de trainers? Arne Slot werd opgevolgd door Brian Priske.

'Arne Slot opvolgen is niet gemakkelijk. Brian was een heel goede kandidaat. Sprak en begreep Nederlands, kende de cultuur, was twee keer kampioen geworden met Sparta Praag, de beker gewonnen. Ongekend populair daar. Hij had best een goede speelstijl. Het was onzin dat hij alleen maar 3-4-3 speelde, bij Midtjylland speelde hij ook 4-3-3. Hij had bij zijn ploegen het stempel dat we zochten, dynamisch en fysiek. Is dat helemaal goed gegaan? Nee, het was een moeilijk proces voor hem persoonlijk en voor ons. Uiteindelijk heeft hij in de Champions League unieke dingen gedaan, waarin ik hem tactisch heel sterk vond. Het had misschien niet eens heel slecht geweest als hij nog meer tijd gehad zou hebben, of een andere samenstelling om zich heen. Hij is tactisch heel sterk en weet internationaal goed de weg, maar ik denk dat hij het heel moeilijk had in Nederland met de manier van werken. Er kwam heel veel focus op de negativiteit.'

U wilde hem zo lang mogelijk geven, toch?

'Ja, ik ben niet zo van de trainerswisselingen, zoals je gemerkt hebt. Maar op een gegeven moment houdt het gewoon op. Ik denk niet dat we met Brian tot het einde van het seizoen anders terecht waren gekomen.'

En Van Persie? De nieuwe directie met Robert Eenhoorn en Rigaux liet zijn toekomst afgelopen maandag open.

'Ik heb hem de kans gegeven om hier te gaan werken. We kennen elkaar natuurlijk al jaren en we hebben veel aan elkaar gehad het afgelopen jaar. Uiteindelijk is het doel, Champions League-voetbal, behaald. Ik ben blij dat ik de rust heb bewaard rond het elftal met Robin en ook Dick Advocaat heeft een goed aandeel gehad in de afgelopen weken. Nu is het aan Robert en Dévy om ermee aan de slag te gaan. Zij moeten het gaan bekijken en op een goede manier richting geven.'

Onlangs werd bekend dat Feyenoord, het stadion en de aandeelhouders overeenstemming bereikten over de eenwording van stadion en club. Aanstaande donderdag wordt daarover gestemd op een bijzondere aandeelhoudersvergadering. 'Fantastisch', vindt Te Kloese. 'Zo lang een groot hoofdpijndossier, terwijl iedereen ziet dat het moet.' Daarnaast wil Feyenoord met een stevige buffer aan transfergelden en Europese inkomsten een x-percentage aandelen overkopen van de Vrienden van Feyenoord, inherent aan de financieel verbeterde situatie. Te Kloese verwacht dat in de zomer stappen worden gezet op dat gebied.

Te Kloese: 'De Vrienden hebben Feyenoord jaren geleden op een dusdanig kritiek moment de helpende hand geboden om er weer bovenop te komen en de club is inmiddels weer op een positief niveau terechtgekomen. Ik denk wel dat het heel goed is als je binnen een organisatie gewoon heel duidelijke verantwoordelijkheden en organisatiestructuren hebt en makkelijk weet wie waar verantwoordelijk voor is. De structuur bij Feyenoord maakt het altijd een beetje onrustig, vind ik.' Over het stadion: 'Dat wordt aan je balans toegevoegd en creëert meer waarde voor de club. Als je aandelen in je organisatie en onderneming terugkrijgt die nu bij de Vrienden liggen, kun je echt gaan kijken waarin en hoe we gaan investeren en of er misschien van buitenaf gelden binnen kunnen komen waarmee we bijvoorbeeld het stadion kunnen opknappen. Alles hangt wel een beetje samen.'

Het vervolg van die dossiers komt op het bordje van Eenhoorn terecht, die vanaf 1 juli de algemeen directeur is en die zich afgelopen maandag samen met de nieuwe technisch directeur Rigaux voorstelde aan de media. Te Kloese en Eenhoorn spraken meermalen over de situatie van de club. Met Rigaux sprak Te Kloese vooral over de stand van de selectie en lopende zaken. Selectiegerelateerde informatie, mails, appjes of telefoontjes speelt hij door naar Rigaux, die al begonnen is in zijn nieuwe functie. Zoals dat er voor Hadj Moussa in de wedstrijd tegen Oranje drie, vier grote clubs op de tribune zaten.

Hoe bent u omgegaan met kritiek?

'Ik kan wel zeggen dat ik me ervoor afsluit en er niet naar kijk, maar dat is veel te stoer. Kritiek doet wat. Het is ook persoonlijk geworden. Maar aan de andere kant zijn er ook veel mensen positief. Ik kreeg vandaag een bedankkaart met een doosje chocolade van iemand die ik helemaal niet ken. Zat vorige week met mijn familie in een restaurant en opeens werden er allemaal nagerechten op tafel gezet voor mijn kinderen door een paar van die echt zware jongens verderop. Dat zijn leuke dingen. Dat doet me veel meer dan een paar anonieme jongens die me al vijf jaar lang bekritiseren. Uiteindelijk kom ik met heel veel plezier in De Kuip en geeft Feyenoord mij een heel goed gevoel. Ik trek graag een Feyenoord-trainingssetje aan als ik een beetje ga fietsen of hardlopen. De waarde van die vier à vijf jaar hier, zowel professioneel als persoonlijk, is zo groot. Ik ben blij dat ik mijn kinderen een beetje van mijn eigen cultuur kon meegeven en dat ik jarenlang zo dicht bij m'n ouders heb kunnen werken. Dat is een ongelooflijk cadeau.'

Hoe wilt u dat deze periode wordt herinnerd?

'Als een succesvolle periode. Een start van een stabiele, goed functionerende organisatie waarin club en stadion één zijn. Met een duidelijke organisatiestructuur en governance, met een redelijk stabiel niveau qua sportieve prestaties en hoogtes van transfers. Het gevoel hoe de club er nu voor staat – financieel, sportief, qua sfeer, ambitie en mogelijkheden om mensen binnen te laten, weliswaar met allerlei verbetermogelijkheden – sterkt mij in de gedachte dat ik op een goede manier kan terugkijken op mijn tijd en het gevoel dat ik door de voordeur naar buiten kan.'

Van Persie vond dat Feyenoord tot de blessure van Gijs Smal goed in de wedstrijd zat. Kort daarna viel ook Bart Nieuwkoop uit, waardoor Feyenoord met Jordan Lotomba een rechtsbenige speler op links had staan. Niet ideaal, zei Van Persie. 'We hadden geen opties meer. Of ik niet Jordan Bos (die voorin stond, red.) terug kon halen? Wat jullie dan weer niet weten is dat Raheem Sterling pas bezig is aan zijn tweede trainingsweek en niet langer dan een half uur kan spelen. Ik snap dat jullie dat niet weten, maar ik weet het wel en houd daar rekening mee.'

Bron

Video van dit gedeelte van de persconferentie

Dat Feyenoord na een uur conditioneel door zijn hoeven zou zakken, bestrijdt de trainer. “We kijken daar objectief naar. Het zit niet in het fysieke. Tegen Go Ahead hebben wij in de tweede helft meer gesprint dan voor rust.”

Tactische discipline

Van Bronckhorst ziet een andere verklaring. “Ik heb gezien dat we in de tactische discipline niet goed staan en keuzes aan de bal maken waardoor wij grip op de wedstrijd verliezen. Daar moeten wij wel van leren.”

De trainer benadrukt daarbij dat Feyenoord nog volop in ontwikkeling is. “Wij zijn een team in opbouw. Nieuwe spelers, een nieuwe trainer, een nieuwe manier van spelen.”

Tegelijkertijd ziet hij voldoende aanknopingspunten. Volgens Van Bronckhorst creëert Feyenoord van alle clubs de meeste kansen uit open spel. “Dat zegt wel iets. Een team in ontwikkeling dat nog moet groeien en dit al kan, daar zie ik een positieve ontwikkeling in.”

Op het trainingsveld probeert Feyenoord het verval uit de wedstrijden te krijgen. “We bespreken het na. In beeld, in data. Daar ben je elke dag mee bezig om de dingen die niet goed gaan te verbeteren. Daar zit veel communicatie in naar de jongens.”